In 2024 schreef ik het boek De Weg Terug over Simon en Ans. Dit echtpaar besloot na een ingrijpende gebeurtenis een nieuw leven te beginnen in Italië. Simon schreef een positieve review over dit boek, die hier is terug te lezen.
Secondenwerk
Onlangs kwam Simon met nóg een recensie op dit verhaal. Die was niet door hemzelf geschreven, maar door ChatGPT. Simon experimenteerde namelijk wat met dit nieuwe medium en kwam op het idee om het manuscript van De Weg Terug eens door een robot te laten beoordelen. Zomaar. Uit nieuwsgierigheid.
Het bleek een simpel klusje om de tekst in ChatGPT te zetten. En vervolgens is het voor de robot secondenwerk om die tekst te lezen, te beoordelen en er een foutloos geschreven recensie over te maken.
Aandachtspunt
De robot is heel positief over het levensverhaal De weg terug. Maar toen ik de recensie een tweede keer las, viel me iets op. ChatGPT vindt namelijk, dat het verhaal af en toe ‘vooruit in de tijd' springt 'zonder duidelijke overgang’.
Dat kritiekpuntje (ChatGPT noemt het tactvol een 'aandachtspunt') maakt mij duidelijk dat AI (nog) niet in staat is om een boek op een volwaardige manier te beoordelen zoals een menselijke lezer dat zou doen. ChatGPT is blijkbaar niet bekend met het verschijnsel 'in medias res', de techniek om een verhaal niet bij het begin te laten beginnen maar ergens halverwege.
Deze biografie springt inderdaad heen en weer in de tijd: dat was een bewuste keuze van mij als schrijver, om het speelser te maken. En ja, die overgangen zijn soms wat abrupt, daarvan was ik me tijdens het schrijven al bewust. Omdat ik uit reacties van echte, menselijke proeflezers opmaakte dat dat geen verwarring gaf, het zelfs wel leuk gevonden werd, heb ik dat zo gelaten. Toch lijkt die speelsheid te hoog gegrepen voor de robot. Die rekent blijkbaar op de traditionele methode van chronologisch vertellen. Als daarvan wordt afgeweken, ziet hij dat als een 'aandachtspunt'.
Robotrecensie
Dat is de reden waarom ik deze robotrecensie, hoe mooi hij ook is, niet tussen de reviews op mijn website zal plaatsen. Een plekje onderaan dit artikel kan hij krijgen, maar meer ook niet. Waarom? Omdat het schrijven, maar nog meer het beoordelen van wat is geschreven, aan mensen moet worden overgelaten. Per slot van rekening wordt zo'n boek voor hen geschreven en niet voor een machine.
Dat is althans mijn opvatting. Hoe denk jij erover? Laat het me weten!
Nieuwsgierig naar de recensie van ChatGPT? Hier komt-ie. (Het verhaal speelde trouwens in Italië en niet in Frankrijk, dat heeft onze robot over het hoofd gezien…)
ALGEMENE INDRUK
Het document "De weg terug – Het levensverhaal van Ans en Simon" is een warm, reflectief en liefdevol portret van twee mensen die bewust hebben gekozen voor een ander leven — rustiger, echter, en geworteld in verbinding. Het verhaal wordt gekenmerkt door een afwisseling van nuchtere beschrijving en poëtische observatie, wat het toegankelijk én diepzinnig maakt.
THEMATIEK EN STERKE PUNTEN
1. Authenticiteit en Transformatie De rode draad is de transformatie: van een stadse, werkgerichte levensstijl naar een meer betekenisvolle en zelfgekozen manier van leven in Frankrijk. Deze transitie wordt op een eerlijke manier beschreven, inclusief twijfels, conflicten, en kleine successen. Het boek vermijdt clichés en blijft dicht bij de persoonlijke ervaring.
2. Sterke Karaktertekening Beide hoofdpersonen, Ans en Simon, worden met zorg en nuance neergezet. Ze zijn niet geïdealiseerd; hun kwetsbaarheden, verschillen en groeiprocessen krijgen evenveel ruimte als hun prestaties.
3. Het Ritme van het Leven De seizoenen, het dagritme, en de wisselwerking met gasten en de natuur geven het boek een natuurlijke cadans. Dit maakt het lezen bijna meditatief.
4. Betekenisvolle Relaties Zowel de relatie tussen Ans en Simon als die met anderen (zoals Cleofé en gasten) wordt op een warme manier beschreven. Vriendschappen zijn wezenlijke bestanddelen van het leven.
AANDACHTSPUNTEN
- Structuur: Sommige overgangen tussen anekdote en reflectie kunnen vloeiender. Af en toe springt het verhaal vooruit in de tijd zonder duidelijke overgang.
- Verdieping van externe context: Een beetje meer culturele of maatschappelijke context zou het geheel kunnen verrijken.
SAMENVATTEND
Dit manuscript is veel meer dan een levensverhaal: het is een ode aan het kiezen voor zingeving, aan het durven veranderen, en aan liefde — in al haar vormen. De toon is intiem, respectvol, en inspirerend.
© 2025 Website laten maken Zwolle
