« Schrijfhulp

Het verhaal van Helena

De Sovjet-Unie van heel dichtbij

Herinneringen… daarvan heeft de Russisch-Oekraïense Helena er nog wel een paar.

Aan haar jeugd in de Sovjet-Unie bijvoorbeeld. Het uren wachten in lange rijen voor een paar schoenen – en dan maar hopen dat je de juiste maat krijgt. Het afmattende werk in de kolchozen (communistische boerderijen) waartoe de staat iedere beginnende student een tijdje verplicht. De ellenlange ritten in (trolley)bussen, overvol met fabrieksarbeiders, die je dwars door de stad naar school vervoeren. Het bijna hysterische verlangen van Sovjetburgers naar producten uit het buitenland omdat die mooier, sterker en eleganter zijn dan de uniforme rommel van de Sovjetfabrieken.

Het zijn verhalen over de communistische wereld die wij in het Westen wel kennen. Maar Helena maakte het zelf mee, van heel dichtbij. Net als de zware terugval van de economie na de val van het IJzeren Gordijn. Ineens was er – letterlijk – geen voedsel meer te krijgen, raakten de schappen in de voormalige sovjetwinkels leeg, moest ze haar dochtertje soms zonder eten naar bed brengen. En dan was er nog het opgroeien met een alcoholistische vader en een moeder die haar, verbeten knokkend om haar dochter een toekomst te geven, een ijzeren discipline oplegde.

Sinds 2014 woont Helena in Nederland. Ze heeft haar levensverhaal onlangs opgeschreven. Via Stijlfiguur Tekstbureau werd ik ingehuurd als redacteur van haar manuscript. Het was een geweldig mooie klus: Helena vertelt levendig en indringend, met veelzeggende details en mooie metaforen. Ze slaagt erin om de aandacht van de lezer vast te houden, weet te ontroeren en heeft een kleurrijke schrijfstijl.