« Over Levensverhalen

Suus

‘Volgende maand stuur ik je écht iets...'

Dat zei Suus tegen me. Ze had het al eerder beloofd. En een maand later beloofde ze het weer. Maar er kwam niets. Ze was bezig met haar levensverhaal en had me gevraagd haar schrijfcoach en redacteur te worden. Ze wilde vooral over haar jeugd schrijven, de jaren waarin haar zus nog leefde. 

Haar zus was veel te jong overleden. Jaren geleden alweer, maar het verdriet erom was nog zo groot, dat ze het moeilijk vond om erover te praten. Ze hoopte dat het gemakkelijker zou zijn om erover te schrijven. Dat viel tegen, merkte ze al snel: schrijven bleek net zo lastig als praten. Iedere herinnering leidde onvermijdelijk naar het verlies.

Uitvluchten
We spraken af dat ze me iedere maand een stukje tekst zou sturen. Ik zou haar helpen met redactie, structuur en taal, zodat zij zich alleen hoefde te richten op haar verhaal.

Er kwam niets. De ene keer vanwege een vakantie, dan omdat de kleinkinderen kwamen logeren, dan weer omdat ze een griepje had. De maanden regen zich aaneen zonder dat ze ook maar één letter op papier kreeg. Af en toe belde ik haar. Dan vertelde ze hoe graag ze wilde schrijven, maar hoeveel weerstand ze voelde. En hoe onbevredigend ze het vond als ze wéér niet tot schrijven was gekomen.

Ik herkende het wel. Veel mensen denken dat ze een gebrek aan discipline hebben, maar wat er in werkelijkheid speelt is: schrijfangst. In Suus' geval omdat de herinneringen te veel pijn deden.

Adviezen
Van alles probeerde ik. Zo stelde ik voor dat ze iedere week een vast half uur zou reserveren voor het verhaal. Ze hoefde dan niet eens te schrijven, als ze maar achter die computer zou gaan zitten. Desnoods de hele tijd met haar armen over elkaar. Misschien zou er iets komen, misschien ook niet.

Ik gaf haar ook de tip om iedere ochtend drie morning pages (ochtenpagina's) te schrijven. Dat idee is ontwikkeld door de Amerikaanse schrijfster Julia Cameron in haar boek The Artists’s Way. Zij adviseert om iedere ochtend drie pagina’s aan één stuk door te schrijven over wat er maar in je hoofd opkomt. Je hoeft niet te letten op taalfouten, je hoeft zelfs niet na te denken over wat je wilt schrijven, je hoeft het ook niet terug te lezen. Als je maar schrijft, drie pagina’s lang, iedere ochtend opnieuw. Het is een vorm van therapeutisch schrijven om de gedachten in je hoofd los te woelen. Julia Cameron is er wereldberoemd mee geworden. Haar methode heeft de creativiteit bij veel mensen naar een hoger niveau getild.  

Nog veel meer tips gaf ik Suus. Iedere dag een paar regeltjes schrijven bijvoorbeeld, of eerst eens met de hand schrijven en niet meteen in de computer. Niets hielp, na anderhalf jaar had ze nog geen pagina geschreven. 

Duidelijkheid
Nóg meer adviezen zouden haar niet verder helpen, besefte ik uiteindelijk. Soms is vriendelijk meebewegen niet meer behulpzaam. Soms heeft iemand behoefte aan duidelijkheid.

‘Ik geef je nog één kans’, zei ik ten slotte tegen haar. ‘Vanaf nu stuur je mij iedere maand 1200 woorden. Meer mag, minder niet. Sla je één maand over, dan beëindigen we onze samenwerking.’ Ik vond het spannend om zo streng te zijn, maar meende het wel. Ik wist: als dit niet werkt, dan kan ik haar sowieso niet meer helpen. Suus reageerde anders dan ik had verwacht. Ze werd niet boos, maar voelde zich serieus genomen. Ze zag zelf ook in dat doorgaan op dezelfde weg haar nergens zou brengen en ging akkoord.

Aan het einde van die maand ontving ik haar eerste tekst. Wat bleek? Ze kon prachtig vertellen en had een scherp geheugen. Ze schreef gewoon goed, mijn redactiewerk bestond vooral uit kleine taalkundige verbeteringen en hier en daar een suggestie om een scène nog sterker te maken. Ik was oprecht trots op haar en overlaadde haar met complimenten.

Ik herinnerde haar ook aan onze afspraak: volgende maand weer 1200 woorden. En de maand daarna opnieuw. En de maand daarop óók... Inmiddels ontvang ik al meer dan een half jaar iedere maand haar teksten en ze zijn altijd een plezier om te lezen. Zo groeit haar levensverhaal nu hoofdstuk voor hoofdstuk.

Herken je jezelf hierin?
Misschien wil jij ook al jaren jouw levensverhaal schrijven en stel je het steeds uit. Vanwege herinneringen die pijn doen; omdat je niet weet waar je moet beginnen; omdat je bang bent dat je niet goed genoeg schrijft... of om welke reden dan ook. Als schrijfcoach help ik je dan graag op weg. Niet alleen met taal en redactie, maar meer nog om je in beweging te houden, om je te stimuleren en te motiveren. Zodat jouw boek er ook echt komt.

Neem gerust eens contact met me op, ik bekijk met alle plezier samen met jou welke begeleiding het beste bij jou past. En kijk op deze website ook eens op de pagina Schrijfhulp. Daar staat ook veel informatie.